Шымкент қаласы, Абай ауданының прокуратурасы уәкілетті мемлекеттік органдармен бірлесіп, кальян өнімдерінің заңсыз айналымын шектеу және жасөспірімдердің қауіпсіздігін қорғау мақсатында ауқымды рейдтік іс-шара өткізді. Себебі қоғамда заң үстемдігін қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтың кез келген көрінісіне «мүлдем төзбеушілік» ахуалын қалыптастыру – бүгінгі күннің басты талабы.
Бұл профилактикалық шара – кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта ойын-сауық орындарында заңды өкілдерінсіз жүру фактілерінің жолын кесу және қоғамдық орындарда заңдылықты нығайтуды көздеді. Бірлескен рейд барысында аудан аумағында орналасқан қоғамдық тамақтану және ойын-сауық мекемелерінің қызметі жіті тексеруден өтті. Шара кезінде құзырлы орган өкілдері кальян өнімдерін өткізу мен тұтынуға қатысты заңнама талаптарының сақталу деңгейін басты назарда ұстады. Сонымен қатар, түнгі уақытта ересектердің қарауынсыз жүрген жасөспірімдердің құқықтары мен олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері де жан-жақты қаралды.
Іс-шара қорытындысы бойынша қолданыстағы заңнама талаптарын өрескел бұзудың жекелеген фактілері анықталды. Бүгінгі таңда белгілі болған құқық бұзушылықтар бойынша тиісті прокурорлық ықпал ету шаралары қабылданып, кінәлілерді заң шеңберінде әкімшілік жауапкершілікке тарту мәселесі қарастырылуда.
Абай ауданының прокуратурасы заңдылық пен құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету, азаматтардың мүддесін қорғау және жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу бағытындағы жұмыстарды алдағы уақытта да ширата түспек.
– Түнгі уақытта бақылаусыз қалған жасөспірім ең алдымен қылмыстың құрбаны болуы немесе өзі қылмыс жолына түсуі әбден мүмкін. Түн қараңғылығы – криминогендік ахуалдың асқынатын шағы. Заңды өкілдерінің қарауынсыз көшеде жүрген бала тонауға, зорлық-зомбылыққа немесе бұзақылық топтардың арбауына тез ілігеді. Мемлекет тарапынан бекітілген «Заң мен Тәртіп» қағидасының аясында түнгі сағат 23:00-ден кейін кәмелетке толмағандардың сыртта жүруіне заңмен тыйым салынғаны да осы қауіптің алдын алуға бағытталған. Тәртіп бұзылған жерде қауіпсіздік те жоғалады.
Ойынханалар, түнгі клубтар мен компьютерлік орталықтар жасөспірімнің психологиясы мен денсаулығына оңдырмай соққы таратады. Ойынқұмарлық (лудомания) дертке айналған заманда, жас баланың мұндай орындарға әуес болуы оның психикасын бұзып, тәуелділікке әкеледі. Жеңіл ақша тапқысы келетін немесе виртуалды әлемге бас сұққан жасөспірім уақыт өте келе ойынға ақша табу үшін ұрлыққа, алаяқтыққа барудан тайынбайды. Бұл оның тұлғалық дамуын шектеп, білім алуға, өзін дамытуға деген ынтасын толықтай жояды. Аталған келеңсіздік қоғамдық құндылықтар мен отбасылық институттың әлсіреуіне әкеледі. Баласының түнде қайда жүргенін білмейтін немесе оған бейжай қарайтын ата-аналар – өздерінің басты міндетін ұмытқандар. Тәрбиесіз қалған жасөспірімдер арасында вандализм, қоғамдық мүлікті бүлдіру, ішімдік пен есірткі заттарына әуестік секілді келеңсіз құбылыстар белең алады. «Бүгін көше кезген бала ертең қоғамға пайда әкелетін азамат емес, әлеуметтік масыл немесе құқық бұзушы болып қалыптасады», – дейді прокуратура өкілдері.
Осыған байланысты, қадағалау органы өңірдегі кәсіпкерлік субъектілерін өз қызметінде заң талаптарын қатаң сақтауға шақырады. Ал ата-аналарға балаларының түнгі уақыттағы жүріс-тұрысы мен бос уақытын өткізуін жіті бақылауда ұстап, ұрпақ тәрбиесіндегі азаматтық жауапкершілікті күшейту қажеттігі ерекше ескертіледі. Тәртіп бар жерде ғана тұрақтылық пен қауіпсіздік орнамақ.
Айта кету керек, Шымкент расында да «Қауіпсіз қалаға» айналып келеді. Қала қауіпсіздігінің ең басты тірегі – заманауи технологиялардың тиімді қолданылуы. «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы шеңберінде Шымкент көшелері мен қоғамдық орындары, мектептер мен аулалар бейнебақылау жүйелерімен толық қамтылуда. Бұл технологиялар құқық бұзушылықты дер кезінде анықтап, қылмыстың алдын алуға үлкен септігін тигізеді. Тәртіп сақшылары мен жедел әрекет ету қызметтерінің үйлесімді жұмысының нәтижесінде қала тұрғындары мен қонақтары кез келген уақытта өздерін қауіпсіз сезіне алады.
Қаланың қауіпсіздігі тек құқық қорғау органдары мен камералардың ғана емес, ең алдымен, оның тұрғындарының жоғары құқықтық мәдениеті мен бірлігінің нәтижесі. Шымкент халқы өзінің ұйымшылдығымен және қоғамдық тәртіпке бейжай қарамауымен де ерекшеленеді. Көршілердің өзара ынтымағы, үлкенге құрмет пен кішіге ізет көрсету секілді ұлттық құндылықтар – қылмысқа қарсы тұратын ең берік рухани қалқан. Тұрғындар арасында қалыптасқан «құқық бұзушылыққа мүлдем төзбеушілік» мәдениеті қауіпсіз орта құрудың басты қозғаушы күшіне айналды. Сонымен қатар, қауіпсіз қала – бұл балалардың қорғалған ортасы. Шымкентте өскелең ұрпақтың қауіпсіздігіне, олардың білім алуы мен бос уақытын тиімді өткізуіне ерекше көңіл бөлінеді. Мектеп айналасындағы жол қауіпсіздігі, жарықтандыру жүйелерінің жақсаруы және жасөспірімдер арасындағы келеңсіздіктердің алдын алу бойынша жүргізілетін құқықтық-профилактикалық шаралар қаланың болашағына деген сенімді нығайта түседі.
